Baarn

Karakteristiek Baarn

De gemeente Baarn is met name gesitueerd op de noordoostflank van de Utrechtse Heuvelrug en wordt gevormd door drie dorpskernen. Naast Baarn zijn dat Eembrugge, gelegen aan de Eem ten noordoosten van Baarn en Lage Vuursche, midden in het bos geheel aan de westzijde van de gemeente.

Baarn was van oorsprong een bescheiden brinkdorp met een sterk agrarisch karakter. In de Gouden Eeuw bleek de omgeving van Baarn aantrekkelijk te zijn voor kooplieden en patriciërs uit Amsterdam. Zij lieten tot ver in de achttiende eeuw zomerverblijven en jachthuizen bouwen op grote stukken land in Baarn, waaronder ‘Soestdijk’ tussen 1674 en 1678 gebouwd en de buitenplaatsen Groeneveld, Pijnenburg, Rusthoek, enz. Na de aanleg van de spoorlijn Amsterdam-Amersfoort in 1874, namen handel en industrie toe en werd Baarn zelf van een agrarisch dorp een villadorp. Veel welgestelden, grotendeels afkomstig uit Amsterdam, vestigden zich hier tijdens de zomermaanden of permanent en lieten ruime villa’s bouwen op grote kavels. Het bescheiden brinkdorp breidde zich in relatief korte tijd fors uit met diverse ruim opgezette villawijken, zoals Prins Hendrikpark, Wilhelminapark, enz. Na de Tweede Wereldoorlog werden diverse villa’s gesloopt en percelen herverkaveld. Deze groene, ruim opgezette villaparken vormen echter nog steeds zeer bepalende onderdelen van de karakteristieke identiteit van Baarn. Het bebouwingsbeeld van Baarn wordt daarnaast gekenmerkt door een relatief grote hoeveelheid aan historische bebouwing. Er zijn de laatste jaren veel panden aangewezen als gemeentelijk of rijksmonument. De Brink met daaraan gesitueerd de van oorsprong middeleeuwse Pauluskerk en het gemeentehuis, vormt het centrale plein in het dorp. Vanaf de jaren vijftig zijn er met enige regelmaat nieuwbouwwijken aan het dorp vast gebouwd, met name aan de noord- en oostzijde.

De kern Eembrugge heeft van oorsprong oudere papieren dan Baarn. Nu is het slechts een concentratie van bebouwing langs de Eem.

De Lage Vuursche is een dorpskern middenin het bos en wordt gevormd door een enkele straat met oudere historische bebouwing, thans voornamelijk voorzien van horecafuncties. Kasteel Drakensteyn is direct naast de kern gesitueerd en vormt samen met de middeleeuwse dorpskerk het belangrijkste bouwkundige element van het dorp.

Paleis Soestdijk met omringende bijgebouwen, is aan de zuidoostzijde van de gemeente direct naast de bebouwde kom van Soest gesitueerd. Door zijn grootse opzet (paleis met park), situering en de eeuwenlange band met het Koninklijk Huis, is het paleis één van de belangrijkste iconen van de gemeente Baarn. Niet voor niets draagt de gemeente de slogan ‘Vorstelijk Baarn’.

Samenstelling commissie ruimtelijke kwaliteit Baarn

Voorzitter: K.H. Wiersema, Breukelen

Leden: H.J. Duijzer, architect te Amsterdam; mw. B. van Buiten, architect te Utrecht, J.W.P. van Laarhoven, architect te IJsselstein (secretaris en medewerker van het bureau), mw. M.J.C. Laméris, architectuurhistoricus te Hollandsche Rading.

Burgerleden welstand:  mw. I.J. Deen en mw. M.J.C. Schuitema.

Burgerleden monumentenzorg: mw. S.M. van Berkum en D.E. Wentink

Agenda commissievergadering

Plannen van de gemeente Baarn worden behandeld in de vergadering van de commissie Noord-Oost. De commissie vergadert eenmaal in de twee weken op donderdagochtend om en om in het gemeentehuis van Baarn en het gemeentehuis van Zeist. Voor de agenda van de eerstvolgende commissievergadering verwijzen we naar het overzicht ‘Agenda Commissievergaderingen‘ op de startpagina.